Krótka odpowiedź: Najwięcej zapominamy tuż po nauce. Powtórka w odpowiednim momencie – zanim słowo ucieknie – wydłuża czas, w którym je pamiętasz. Każda kolejna powtórka może więc być później: po dniu, kilku dniach, tygodniu, miesiącu.
Krzywa zapominania
Pod koniec XIX wieku Hermann Ebbinghaus uczył się na pamięć ciągów sylab i sprawdzał, ile z nich pamięta po godzinach i dniach. Zauważył, że zapominanie jest najszybsze na początku, a potem zwalnia. Z tego obserwowanego kształtu wzięła się „krzywa zapominania” – i prosty wniosek: pierwsza powtórka powinna przyjść szybko.
Co mówią nowsze badania
- Rozłożenie w czasie działa. Zespół Nicholasa Cepedy (2006) zebrał wyniki ponad 300 eksperymentów z nauką słów i faktów: powtórki rozłożone w czasie dawały lepsze wyniki niż nauka naraz. Najlepszy odstęp rośnie razem z tym, jak długo chcesz coś pamiętać.
- Przypominanie działa lepiej niż czytanie. Henry Roediger i Jeffrey Karpicke (2006) porównali ponowne czytanie tekstu z próbą przypomnienia sobie jego treści. Po tygodniu lepiej pamiętali ci, którzy się sprawdzali, choć sami oceniali, że czytanie dało im więcej.
Wniosek dla słówek: zamiast patrzeć na listę, zasłoń tłumaczenie i spróbuj sobie przypomnieć – albo napisz słowo z pamięci.
Jak to zrobić z kartką albo fiszkami
- Dzień 0: nauka nowych słów.
- Ten sam dzień, wieczorem: pierwsza próba z pamięci.
- Następnego dnia, potem po 3 dniach, po tygodniu, po 2–3 tygodniach, po miesiącu.
- Pomyłka? Słowo wraca na krótszy odstęp.
- Trzymaj fiszki w pudełkach według odstępów (metoda pudełek Leitnera) – słowo, które umiesz, przechodzi do pudełka z dłuższym odstępem.
Dlaczego to trudne bez pomocy
Przy kilkudziesięciu słowach to proste. Przy kilkuset trzeba pamiętać, które słowo kiedy powtórzyć – i tu najczęściej odpuszczamy. Do tego słowa różnią się trudnością: cat zapamiętasz od razu, thoroughly niekoniecznie.
W wkujto aplikacja pilnuje terminów za ciebie: pierwsza powtórka jest tego samego dnia, kolejne coraz rzadziej, a trudne słowa wracają częściej. W powtórkach piszesz słowo z pamięci w zdaniu, potem ze słuchu.
Jak działa wkujto